> home        > onderzoek        > sneeuwbal        > leestafel        > BRONNEN        > colofon
Bronnen om verder te lezen

Boeken
  • Davenport, T.H. & Prusak, L. (1998). Working knowledge, how organizations manage what they know. Boston: Harvard Business School Press.
  • Dixon, N.M. (2000). Common knowledge, how companies thrive by sharing what they know. Boston: Harvard Business School.
    Interessant boek over het delen van kennis. Nancy Dixon ziet kennis als een persoonlijke bekwaamheid, en niet als bronnen van informatie. Ze stelt dat als mensen ideeën beginnen te delen die ze echt belangrijk vinden, de leercultuur vanzelf ontstaat. Haar visie is dat mensen juist graag kennis delen (vertellen wat je weet, adviezen van vreemden in de supermarkt). Pas als mensen gevraagd wordt de informatie tastbaar te maken in bijvoorbeeld een database, dan ontstaat de weerstand.
  • Harrison, R. & Kessels, J.W.M. (2004). Human resource development in a knowledge economy, an organisational view. New York: Palgrave Macmillan. (pdf toelichting 168kb)
  • Huysman, M. & De Wit, D. (2002). Knowledge sharing in practice. Deventer: Kluwer Academics.
    De auteurs onderzochten hoe kennis delen plaatsvindt in de praktijk bij enkel grote organisaties. Ze onderscheiden drie typen van kennis delen: kennis vergaren, kennis uitwisselen, kennis ontwikkelen. De analyse leidt tot een beschrijving van drie soorten valkuilen bij kennis delen in organisaties. Dit is de management-valkuil, de leer-valkuil en de ICT-valkuil
  • Kessels, J.W.M. (2001). Verleiden tot kennisproductiviteit [Enticing towards knowledge productivity]. Inaugural lecture University of Twente.
    Een heldere uiteenzetting over het vormgeven van werkomgevingen die de zeven leerfuncties (zie Leidse oratie van Kessels) ondersteunt. Kessels stelt dat in een kennisproductieve werkomgeving mensen werken aan wederzijdse aantrekkelijkheid, ze worden uitgenodigd op zoek te gaan naar hun passie ("Je kunt niet slim zijn tegen je zin!"), en mensen verleiden elkaar tot kennisproductiviteit. Dit laatste houdt vooral in dat mensen vormgeven aan een werkomgeving waarin het "duurzame gereedschap tot ontwikkeling kan komen dat ook bruikbaar is voor de aanpak van toekomstige vraagstukken". Het gaat dan bijvoorbeeld om het leren te leren en het organiseren van reflectie.
  • Kessels, J.W.M. (1996). Het corporate curriculum [the corporate curriculum]. Inaugural lecture University of Leiden. (pdf 104kb)
    Als een leerplan voor scholen zo belangrijk is, en leren in organisaties steeds belangrijker wordt, zou toch eigenlijk elke organisatie een leerplan moeten hebben? Deze vraag stelt Kessels zich in deze rede. Als antwoord introduceert hij de zeven leerfuncties die samen het corporate curriculum vormen.
  • Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995). The knowledge creating company. New York: Oxford University Press.
    In dit boek werken Nonaka en Takeuchi met het verschil tussen tacit knowledge en explicit knowledge. Ook introduceren ze een model waarin de overgangen (van tacitàtacit; tacità explicit; explicità explicit; explicitàtacit) worden benoemd als leerprocessen. Deze leerprocessen noemen ze socialisatie, externalisatie, combinatie, internalisatie.
  • Nooteboom, B. (2000). Learning and innovation in organizations and economies. Oxford: Oxford University Press.
  • Patriotta, G. (2003). Organizational knowledge in the making: how firms create, use, and institutionalize knowledge. Oxford: Oxford University Press.
    Patriotta spreekt over ‘knowledge in de making’ en geeft drie lensen om de kennisontwikkeling te zien. Het heeft geïnspireerd om discontinuïteiten op te sporen als aanwijzing dat voor kennis- en leerprocessen die plaatsvinden.

Proefschriften

  • Van der Waals, J. (2001). Van managergestuurd naar mederwerkergestuurd opleiden en leren. Doctoral dissertation University of Twente.

Artikelen en papers

  • Kessels, J.W.M., & Poel, R.F. (2004). Andragogy and social capital theory: the implications for human resource development. Advances in developing human resources, 6(2), 146-157.
    De aandacht voor social capital betekent nog niet dat het individu als focus verdwijnt. Kessels en Poell (2004) accentueren het belang van individuele kennisontwikkeling in een sociale context en stellen dat organisaties in een kenniseconomie afhankelijk zijn van de individuele competenties van medewerkers, die ontwikkeld en productief gemaakt worden in verbinding met anderen.
  • Kessels, J.W.M. (2004, October). Designing for Learning in the Workplace, the implications of an emerging knowledge economy for professional development. Paper presented at the Earli's Special Interest Group “Learning and Professional Development”, Regensburg (Germany). (pdf 154 kb)
    Dit paper biedt een mooi overzicht van onderzoek naar kennisproductiviteit dat de afgelopen jaren is gedaan.
  • Keursten, P., Verdonschot, S., Kessels, J.W.M., & Kwakman, K. (2004, April). Relating learning, knowledge creation and innovation: Case studies into knowledge productivityy. Paper presented at the Fifth European Conference on Organisational Knowledge, Learning and Capabilities, Innsbruck (Austria). (pdf 136 kb)
    Het paper belicht de leerprocessen die een centrale rol spelen bij kennisproductiviteit. Hiervoor zijn 16 reconstructiestudie uitgevoerd in verschillende organisaties in Nederland, Indonesië en China. De resultaten bevestigen dat de elementen uit het conceptuele kader een belangrijke rol spelen en geven inzicht in hoe ze in de praktijk kunnen werken.
  • Keursten, P. (2001). Werken aan kennisproductiviteit. Vormgeven aan de leerfuncties van het corporate curriculum. Opleiding & Ontwikkeling (themanummer over kennisproductiviteit), 14(6), 25-30.
    Dit artikel gaat in op de zeven leerfuncties die samen het corporate curriculum vormen. Elke leerfunctie wordt toegelicht en de vragen die je kunt stellen om er meer grip op te krijgen.
  • Nahapiet, J. & Ghoshal, S. (1998). Social capital, intellectual capital and the organizational advantage. Academy of Management Review, 23(2), 242-266.
    Prachtig artikel over social capital. Ze bieden een overzicht van de ontwikkeling van het begrip van social capital. Daarnaast onderscheiden ze drie bruikbare dimensies: De structurele dimensie (wie kun je bereiken en hoe doe je dat); de relationele dimensie (de aard van de persoonlijke relaties); de cognitieve dimensie (taal, verhalen, gedeelde representaties).

Proefschrift

  • Van Lakerveld, J., Van den Berg, J., De Brabander, J. & J. Kessels (2000). The Corporate Curriculum: a working-learning environment. Paper presented at the annual meeting of AHRD, Raleigh-Durham, NC.
    Een van de belangrijkste conclusies uit dit onderzoekswerk is het belang van reflectie als leerfunctie. Het blijkt de belangrijkste leerfunctie te zijn voor het ontwikkelen van de bekwaamheid om te kunnen verbeteren en vernieuwen in de dagelijkse werkomgeving. Het is echter ook de leerfunctie die vaak weinig aandacht krijgt door een gebrek aan tijd.

Verzamel/handboeken

  • Dierkes, M. et.al. (2001). Handbook of organisational learning and knowledge. Oxford: Oxford University Press.
  • Easterby-Smith, M. et.al. (2003). The Blackwell handbook of organizational learning and knowledge management. The Blackwell Publishers.
  • Kessels, J.W.M. & Poell, R. (Red.)(2001). Human Resource Development, organiseren van het leren. Groningen: Samsom.

Afstudeerscripties

  • Op de Weegh, S. (2004). How to break through. A reseach on knowledge productivity focussing on breakthroughs at Habiforum innovation projects . HRD Masters thesis. Enschede: University of Twente. (pdf 786 kb)
    Dit onderzoek richt zich op het stimuleren van doorbraken. Om verbeteringen en vernieuwingen te realiseren is het noodzakelijk om te breken met het verleden. In dit onderzoek zijn enkele doorbraken gereconstrueerd die plaatsvonden in vernieuwingsprojecten in de context van ruimtegebruik. Het komen tot een doorbraak blijkt een proces te zijn waarin drie fasen onderscheiden kunnen worden, namelijk:
    1. het loslaten van de gebruikelijke manier van doen en het kijken naar dingen,
    2. het zien van nieuwe mogelijkheden,
    3. het creëren van iets nieuws.
  • Zhou, S. (2003). Learning innovation and HRD. Team learning as bridge between individual learning & organisational learning. HRD Masters thesis. Enschede: University of Twente.
    Een meta-analyse van verscheidene case-studies waarin vernieuwingsprojecten zijn gereconstrueerd.
  • Van de Swaluw, B. (2003). Kennisproductiviteit. Afstudeerscriptie. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam.
    Dit onderzoek omvat zes case studies waarin innovatieprocessen zijn gereconstrueerd. De vragen die centraal staan, zijn: 1) Welke factoren worden door individuen als stimulerend, dan wel belemmerend ervaren in een proces van kenniscreatie in een context waarbij verschillende werkpraktijken en perspectieven samen komen? 2) Op welke wijze hebben de zeven leerfuncties en drie ontwikkelprincipes invloed op een proces van gezamenlijke kenniscreatie?

Websites

Links naar organisaties en samenwerkingsverbanden die zich inzetten voor verbetering en vernieuwing

  • http://www.habiforum.nl
    Habiforum houdt zich bezig met kennisontwikkeling en leren op het gebied van Vernieuwend Ruimtegebruik.
  • http://www.agro.nl/innovatienetwerk/
    Op verzoek van diverse maatschappelijke partijen richtte de rijksoverheid in 2000 InnovatieNetwerk op om grensverleggende vernieuwingen binnen de groene ruimte en de landbouw te stimuleren. Ingrijpende vernieuwingen zijn nodig om complexe problemen als de groeiende behoefte aan groene ruimte, wateroverlast, problemen binnen de landbouw, onwetendheid over de productiemethoden van voedsel, verlies aan biodiversiteit en het verdwijnen van regionale eigenheid in Nederland duurzaam op te lossen.
  • http://www.innovatieplatform.nl
    Het innovatieplatform is in september 2003 door de regering ingesteld en heeft als opdracht om voorstellen te ontwikkelen om de innovatiekracht van Nederland te versterken.
  • http://www.nederlandkennisland.nl
    Stichting Nederland Kennisland heeft zich tot doel gesteld Nederland te ontwikkelen tot een sleutelregio in de internationale kenniseconomie, op een manier die economisch en sociaal meerwaarde creëert.
  • http://www.syntens.nl
    Syntens is een door het ministerie van Economische Zaken gefinancieerde organisatie op het gebied van innovatiebevordering voor het MKB. Syntens levert expertise op het gebied van Nieuw Ondernemerschap, Informatie & Communicatietechnologie, Product & Procesontwikkeling, Personeel & Organisatie, Samenwerken en Marketing & Strategie.